Met de brigade koken voor helden uit de zorg

HET VERHAAL VAN EDWIN

Edwin staart naar buiten tussen de vrolijk gekleurde panelen voor de hoge ramen van zijn restaurant door. De Moerasdraak aan de rand van de Bossche Broek ligt er verlaten bij. Normaal zorgde de zelfbedieningskettingveerpont voor de nodige hilariteit bij wandelaars en fietsers die de drukte van de stad wilden verruilen voor de uitgestrekte stilte van het natuurgebied. Een stilte die sinds 16 maart de eeuwenoude stadsmuren lijkt te zijn overgekropen.

Mensen werd gevraagd thuis te blijven. Horecabedrijven moesten direct de deuren sluiten. Ze hadden het bij restaurant Noble met het team nog geprobeerd te voorkomen door de tafels anderhalve meter uit elkaar te zetten. Zo stonden ze nu nog steeds, geduldig wachtend op het sein dat de deuren weer open mogen. Dat kon alleen nog wel even duren. De vraag was bovendien hoe Edwin het met zijn brigade aan moest gaan pakken wilde hij rendabel aan de eisen van de anderhalvemetermaatschappij kunnen voldoen? Ze zouden sowieso met een halve bezetting moeten gaan draaien. Hoe lang ze dat zouden volhouden? Een kort, indringend pingeltje voorkomt net op tijd dat de patron cuisinier zijn hoofd laat hangen. Het is zijn laptop. Tijd voor zijn allereerste Zoom-afspraak ooit.

Het betekende elke dag vijf- tot zeshonderd kilo eten verwerken.

EDWIN

Ietwat onbeholpen neemt hij achter het beeldscherm plaats. “Je moet de camera nog even aanzetten, Edwin”, hoort hij Rick zeggen. Twee dagen ervoor was hij door hem gebeld. Rick had wat kortademig geklonken en al snel werd duidelijk waarom: hij had corona. “Maar daar gaat het nu niet om”, had hij gezegd, “Mijn vraag is of je wilt meedenken over een nieuw initiatief? Ons plan is om te gaan zorgen voor gratis maaltijden voor zorgmedewerkers en hun gezin, zodat ze na een lange dienst niet meer de supermarkt in hoeven en moeten koken. De maaltijden laten we bereiden door zelfstandige koks, die hebben dan ook meteen weer een bron van inkomsten. De kosten betalen we uit donaties. Twee sectoren die nu in zwaar weer verkeren helpen zo elkaar. Strak plan, toch?”

pondje over de Dieze

De Brabantse ondernemer Marc van Deursen was met het idee gekomen en direct op zoek gegaan naar mensen in zijn netwerk die hem konden helpen het mogelijk te maken. Zo kwam het dat ze daar nu zaten, met z’n vijven, in een eerste virtuele meeting: initiatiefnemer Marc van reisvergelijker Prijsvrij, CEO van Movement Real Estate Rick van Geffen, advocaat Carel Henderson, voormalig marketingdirecteur van Sligro Gemma Schneemann en hijzelf. Hoewel Edwin zijn Zoomgenoten niet allemaal kent, klikt het meteen. Ze zijn het er snel over eens dat ze met het idee aan de slag willen. En snel, want de nood lijkt op zijn hoogst. “Elke dag duizend maaltijden, dat zou mooi zijn”, wordt er enthousiast geroepen. “Is komend weekend starten een idee?”

Dan trapt Edwin op de rem. “Zorgen voor duizend maaltijden betekent dat er elke dag vijf- tot zeshonderd kilo eten verwerkt moet worden”, benadrukt hij. “We moeten er goed over nadenken hoe we dat gaan doen. Geen Nederlandse restaurantkeuken is hierop voorbereid.”

Er blijkt überhaupt nog van alles te regelen voor er een team de keuken in kan. Juridisch, financieel en organisatorisch willen de initiatiefnemers zorgen voor een goede basis. Om dat voor elkaar te boksen schakelen ze de eerste dagen wel zes keer per dag met elkaar. Ze hebben geen tijd te verliezen, dus een zeven is goed genoeg, besluiten ze.  Het moet gewoon werken. En snel. Allemaal doen ze een beroep op hun netwerk. De support blijkt enorm. Carel zorgt met een bevriende notaris in drie dagen voor de stichtingspapieren. Rick gaat met de Stichting Vrienden van het Jeroen Bosch Ziekenhuis op zoek naar de zorglocaties waar de behoefte aan maaltijden het grootst is. De Sligro neemt het transport van de maaltijden voor zijn rekening en levert voor een goede prijs ingrediënten. Een ontwerper waar Gemma goede ervaringen mee heeft zorgt, vanuit de Verenigde Staten, in drie uur tijd voor een logo. ING helpt in twee dagen een betaalrekening te openen. Bij Mollie regelen ze met voorrang een betaallink. Drukkerij ADC zorgt kosteloos voor drukwerk. Suzanne Hoevenaars van eventbureau Bossche Locals regelt koelwagentjes voor op locatie. En ga zo nog maar even door. Iedereen, maar dan ook iedereen, wil zijn steentje bijdragen. Er is zelfs hulp die ze moeten afslaan.

Iedereen, maar dan ook echt iedereen wil zijn steentje bijdragen.

Edwin

Edwin concentreert zich ondertussen op het culinaire gedeelte, geholpen door Roel Immens van de Bossche restaurants Roels, Zoetelief en Cōte. De dag na de Zoom-meeting komen ze samen voor een eerste proeverij van de basismaaltijden. In de keuken van Noble geeft de culinair adviseur van Sligro een korte toelichting bij een tiental maaltijdcomponenten die keurig opgemaakt op bordjes op het aluminium werkblad van het sterrenrestaurant staan. Kritisch als altijd beoordelen Edwin en Roel de smaak. “Goede rendang”, klinkt na een korte stilte. “Daar maken we gele rijst en sambalboontjes bij. Met een gefruit uitje, beetje sambal, soja.” Roel kijkt Edwin instemmend aan. “En de appelcompote maken we op smaak met steranijs, kaneel en rozijnen.” Ter plekke bedenken de chefs zo samen in no time maaltijden waar zij achter staan. Mooi op kleur, lekker, maar vooral gezond.

Nog geen week later, op dinsdag 24 maart, wordt gestart met de bereiding en verspreiding van de eerste 500 maaltijden. Edwin stelt de keuken van Noble ervoor ter beschikking. Logistiek blijkt dat de handigste locatie. Bovendien kunnen ze er gebruik maken van twee ruime koelcellen. Al snel wordt duidelijk dat ze die tot de laatste vierkante centimeter nodig hebben. Zeker als ze een paar dagen later opschalen naar de geplande 1.000 maaltijden per dag en de eerste weekendorder binnen krijgen. Omdat Sligro op zondag gesloten is komen de ingrediënten voor zaterdag, zondag en maandag in een keer binnen. Doordat ze voor maandag een verse salade op het menu hebben staan is het meer dan drie keer zoveel als normaal. Kijkend naar de rolkarren met de basisgerechten en ruim 450 kilo groenten, krabt Edwin zich achter de oren. Waar gaan ze dit ooit laten?  Zoals altijd lossen ze het probleem op, maar ter plekke wordt wel besloten nooit meer een salade op maandag te maken.

Ok, jongens, nooit meer een salade
op maandag.

Edwin

De eerste vier weken is Edwin zo’n 30 uur per week in touw voor Dank voor de Goede Zorg. Wekelijks heeft hij een bijeenkomst van de menucommissie, hij denkt mee over de logistiek, checkt bestellingen, houdt begrotingen in de gaten en overlegt met zijn chefs over de bereidingen. Zijn voormalig chef Lars geeft hij de leiding over de keuken. Die stond nota bene net op het punt zijn eigen restaurant Vigor te openen in Vught toen door Covid-19 alle horeca op slot ging. Lars wordt dagelijks bijgestaan door twee zelfstandige koks, een souschef van Noble of Noble Kitchen en vier vrijwilligers van andere deelnemende bedrijven. Ieder krijgen ze in de keuken een vaste plek, gemarkeerd door een kruis op de grond. Netjes anderhalve meter uit elkaar.

In de keuken heerst een opvallend vrolijke sfeer. Op de achtergrond klinkt steevast een muziekje. Het is iets dat Edwin in zijn keuken normaal nooit zou toestaan. Hij wil rust zodat er gefocust gewerkt kan worden. Maar voor deze bijzondere situatie ging hij overstag. De muziek houdt het werken leuk. Ondertussen geniet Edwin vooral van de vrolijkheid van de vrijwilligers die belangeloos iedere dag een paar uur meehelpen. Het is voor hen duidelijk eerder een leuk uitje dan een sociale verplichting.

Hoewel het aanvankelijk plan was twee weken lang te koken, worden het er uiteindelijk zeven. Mede dankzij de continue reuring online, de medewerking van ambassadeurs als Guus Meeuwis en een online Dank voor de Goede Zorg-benefietavond. Op zaterdag 9 mei kookt het team voor de allerlaatste keer. Achteraf drinken ze samen een glas wijn in het verlaten restaurant. Opnieuw op anderhalve meter afstand. Edwin staat voor het raam als zijn oud-chef Lars afscheid komt nemen. Het zit er nu definitief op. Wat was het indrukwekkend geweest om te zien hoe iedereen in deze absurde tijd de handen ineensloeg. Normaal had Edwin Lars tegen de borst gedrukt om hem te bedanken. Nu doet hij het met woorden en een welgemeende blik van waardering. Als hij de stalen deur van de personeelsingang in het slot hoort vallen, kijkt Edwin naar buiten. De Moerasdraak ligt er nog steeds onaangeraakt bij. Hij glimlacht en zet zijn koffiekop aan de kant. Nu is het tijd dat hij voor zichzelf gaat zorgen. Hij gaat rust pakken om zijn energielevel weer op peil krijgen, zodat straks de schouders er weer onder kunnen als zijn restaurants open mogen.


Uiteindelijk wordt voor Dank voor de Goede Zorg 250.000 euro opgehaald. Genoeg om zeven weken lang voor een lekkere, gezonde maaltijd te zorgen voor zorgmedewerkers van tien zorginstellingen, waaronder het Jeroen Bosch Ziekenhuis. In totaal worden 40.000 maaltijden bereid, gemaakt van 6.578 kilo aardappelpuree, rijst of pasta, 1.100 kilo vis en 3.738 kilo verse groenten, smaakvol begeleid door 1.495 liter saus. 

Na het Bossche succes tonen ook steden als Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Eindhoven, Flevoland en Breda interesse in het concept. De vijf Brabantse ondernemers vinden het prima als de steden met hun idee aan de slag gaan, maar ze moeten het zelf handen en voeten geven, geholpen door hun eigen netwerk. Om ze op weg te helpen zorgt Dank voor de Goede Zorg wel voor een handig draaiboekje. Mensen met ‘copy-paste’ plannen die rechtstreeks bij Edwin aankloppen kunnen allemaal rekenen op dezelfde vraag: “Heb je genoeg koelruimte?”

Portret, tekst en sfeerbeeld: Stories by Dymph.
Overige beelden: Dank voor de Goede Zorg.